Parroquia: Tuimil, Santa María de

134 habitantes agrupados en 6 entidades de poboación: Tuimil, Mazaira,Castro, San Xurxo, Barxa, A Abelleira, Meruz, Xulián e Ribeira. No ano 1175, nunha bula do mosteiro de Samos, aparece a igrexa de Santa María de Toemir.Máis adiante, no ano 1430, Gómez Ares, vende a Vasco Fernández, todas as súas herdades en Xulián, feligresía de Santa María de Toymil, sendo notario de la Somoza un tal Lorenzo. A igrexa parroquial data dos s.XVII-XVIII. Edificio de tres naves, con muros de mampostería de pizarra e cuberta a dúas augas, separadas entre sí por dous arcos de medio punto en granito.No lugar de Xulián atópase a Capela de S. Pedro; edificio de planta rectangular e muros de mampostería de pizarra enlucidos, con cuberta a dúas augas en madeira e pizarra.Sobre a porta levántase un campanil dun só vano.Na arquitectura civil destaca no lugar de A Abelleira, a Casa da Abelleira. Destacan varios hórreos ben conservados no lugar de Xulián, e os Muíño de Vilaboa, de Pena, de Barxa, e do Pardo.

emprende en 3